Το βιογραφικό μας (CV - Curiculum Vitae)

Το βιογραφικό μας (CV - Curiculum Vitae)

  Μαΐου 07, 2026    Philippos Koutsakas

---

 Ας κουβεντιάσουμε για το βιογραφικό μας...

 

Για να συντάξετε το βιογραφικό σας μπορείτε να αξιοποιήσετε ένα από τα παρακάτω πρότυπα του ιστότοπου Zety.com

• Παράδειγμα βιογραφικού εφήβου διαθέσιμο ΕΔΩ
• Παράδειγμα βιογραφικού μαθητή/τριας λυκείου / γυμνασίου ΕΔΩ
• Άλλα παραδείγματα βιογραφικών ΕΔΩ

Εναλλακτικά μπορείτε να δημιουργήσετε το βιογραφικό σας αξιοποιώντας την πλατφόρμα Europass . Πρόκειται για ένα σύνολο δωρεάν διαδικτυακών εργαλείων για τη διαχείρηση των δεξιοτήτων των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

• Είσαδος στην πλατφόρμα Europass για δημιουργία βιογραφικού

Ακολουθεί ένα σχετικό βίντεο για τη δημιουργία βιογραφικού με Europass

Α ΓΕΛ Β ΓΕΛ Εκπαιδευτικό Υλικό Ψηφιακή Πολιτειότητα Ψηφιακός Γραμματισμός

Podcast Press Play: Η αξία του παιχνιδίου

Podcast Press Play: Η αξία του παιχνιδίου

  Ιουνίου 03, 2024    Philippos Koutsakas

---

Σε αυτό το επεισόδιο, οι ομιλητές του TED περιγράφουν πώς όλες οι μορφές διασκέδασης - από το πέταγμα μιας μπάλας μέχρι τα βιντεοπαιχνίδια - μπορούν να μας κάνουν πιο έξυπνους, πιο λογικούς και πιο συνεργατικούς. (Αρχική ημερομηνία μετάδοσης: 27 Μαρτίου 2015),

Το επεισόδιο είναι διαθέσιμο ΕΔΩ

Ψηφιακή Πολιτειότητα Ψηφιακός Γραμματισμός Podcasts

Τι γνωρίζει η Google για εσένα και άλλα θέματα προσωπικών δεδομένων...

Τι γνωρίζει η Google για εσένα και άλλα θέματα προσωπικών δεδομένων...

  Απριλίου 22, 2024    Philippos Koutsakas

---

 Γνωρίζει η Google τη γεωγραφική μου θέση;

Μπορώ να απενεργοποιήσω αυτή τη δυνατότητα;

Σε ποιές εφαρμογές έχω δώσει πρόσβαση στα δεδομένα μου;

Κρατάει το youtu ιστορικό αναζητήσεων;

Αυτά και πολλά ακόμη θα συζητήσουμε παρακολουθώντας την παρουσίαση που ακολουθεί...

Ασφάλεια στο Διαδίκτυο Διαδίκτυο Ψηφιακή Πολιτειότητα

The terrible cost of phone-based childhood

The terrible cost of phone-based childhood

  Μαρτίου 26, 2024    Philippos Koutsakas

---

Ένα συγκλονιστικό άρθρο του Jonathan Haidt για το τρομαχτικό κόστος / αντίκτυπο της χρήσης smart phones στα παιδιά μικρής ηλικίας 

Το κείμενο είναι διαθέσιμο ΕΔΩ. Προσφέρεται επίσης και σε (ιδιαίτερα βολική) ηχητική μορφή.

Μπορεί να είναι λιγάκι μεγαλούτσικο αλλά με το που το ξεκινάς δεν μπορείς να σταματήσεις...

Αναδεικνύει βήμα-βήμα το τρομακτικό αντίκτυπο της χρήσης των έξυπνων κινητών από παιδιά μικρής ηλικίας...

Ξεκινάει παρουσιάζοντας "The Decline of Play and Independence" που ξεκίνησε στο τέλος της δεκαετίας του 80, συνεχίζει παρουσιάζοντας "The Arrival of Virtual World in Two Waves" καθώς και τον συνεπακόλουθο "Techno-optimism" που είχε ως αποτέλεσμα "the Birth of the Phone-Based Childhood".

Και μετά αρχίζει το σκληρό κομμάτι στο οποίο παρουσιάζειται "The High Cost of a Phone-Based Childhood" το "So Many Harms" συνεχίζει με το "Young People Don’t Like Their Phone-Based Lives" και το "Collective-Action Problems" για να κλείσει προτείνοντας λύσεις (;) στο "Four Norms to Break Four Traps" και στο "What Are We Waiting For?"

Αν δεν έχετε χρόνο αρκεί να διαβάσετε την εισαγωγή και αν σας δυσκολεύουν τα Αγγλικά παραθέτω στη συνέχεια μία ψιλο-επιμελημένη αυτόματη μετάφραση της Εισαγωγής στα Ελληνικά...

Ακούστε το και προβληματιστείτε...

(Πρέπει) να τελειώνουμε (άμεσα) με την βασισμένη σε έξυπνα κινητά εφηβία

By Jonathan Haidt

Κάτι πήγε ξαφνικά και φρικτά στραβά για τους εφήβους στις αρχές της δεκαετίας του 2010. Τα ποσοστά κατάθλιψης και άγχους στις Ηνωμένες Πολιτείες - τα οποία ήταν αρκετά σταθερά κατά τη δεκαετία του 2000 - αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 50% σε πολλές μελέτες από το 2010 έως το 2019. Το ποσοστό αυτοκτονιών αυξήθηκε κατά 48% για εφήβους ηλικίας 10 ετών στα 19. Για τα κορίτσια ηλικίας 10 έως 14 ετών, αυξήθηκε κατά 131%.

Το πρόβλημα δεν περιοριζόταν στις ΗΠΑ. Παρόμοια μοτίβα εμφανίστηκαν περίπου την ίδια περίοδο στον Καναδά, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, τις σκανδιναβικές χώρες και όχι μόνο. Με ποικίλα μέτρα και σε διάφορες χώρες, τα μέλη της Generation Z (γεννημένα το 1996 και μετά) υποφέρουν από άγχος, κατάθλιψη, τάσεις αυτοτραυματισμού και σχετικές διαταραχές σε ποσοστά υψηλότερα από οποιαδήποτε άλλη γενιά για την οποία διαθέτουμε δεδομένα.

Η πτώση σε όλους τους δείκτες της ψυχικής υγείας είναι μόνο ένα από τα πολλά σημάδια ότι κάτι πήγε στραβά. Η μοναξιά και η έλλειψη φιλικών σχέσεων μεταξύ των Αμερικανών εφήβων άρχισαν να αυξάνονται γύρω στο 2012. Τα ακαδημαϊκά επιτεύγματα μειώθηκαν επίσης. Σύμφωνα με το "The Nation's Report Card", οι επιδόσεις στην ανάγνωση και στα μαθηματικά άρχισαν να μειώνονται για τους μαθητές των ΗΠΑ μετά το 2012, αντιστρέφοντας δεκαετίες αργής αλλά γενικά σταθερής αύξησης. Το τεστ της PISA, το σημαντικότερο διεθνές μέτρο των εκπαιδευτικών τάσεων, καταγράφει μειωμένες επιδόσεις στα μαθηματικά, στην ανάγνωση και οι επιστήμες παγκοσμίως, ξεκινώντας και αυτό από τις αρχές της δεκαετίας του 2010.

Καθώς τα μεγαλύτερα μέλη του Gen Z πλησιάζουν την ηλικά των 20, τα προβλήματά τους μεταφέρονται και στην ενηλικίωση. Οι νεαροί ενήλικες βγαίνουν λιγότερο, έχουν λιγότερες κάνουν σεξουαλικές επαφές και δείχνουν λιγότερο ενδιαφέρον να αποκτήσουν παιδιά από τις προηγούμενες γενιές. Είναι πιο πιθανό να παραμείνουν στην οικογενειακή στέγη. Είναι λιγότερο πιθανό να βρουν δουλειά ως έφηβοι ενώ οι εργοδότες δηλώνουν ότι είναι πιο δύσκολο να συνεργαστείς μαζί τους. Πολλές από αυτές τις τάσεις ξεκίνησαν με προηγούμενες γενιές, αλλά οι περισσότερες από αυτές επιταχύνθηκαν με το Gen Z.

Έρευνες δείχνουν ότι τα μέλη του Gen Z είναι πιο ντροπαλά / εσωστρεψή και πιο απρόβλεπτα από τις προηγούμενες γενιές ενώ η τάση τους να αναλαμβάνουν λιγότερα ρίσκα μπορεί να τα κάνει λιγότερο φιλόδοξα. Σε συνέντευξή του τον περασμένο Μάιο, ο συνιδρυτής του OpenAI Sam Altman και ο συνιδρυτής της Stripe, Patrick Collison, σημείωσαν ότι, για πρώτη φορά από τη δεκαετία του 1970, κανένας από τους εξέχοντες επιχειρηματίες της Silicon Valley δεν είναι κάτω των 30 ετών. «Κάτι έχει πάει πραγματικά στραβά», είπε ο Altman . Σε μια κατ' εξοχήν νέα βιομηχανία, θα πρέπει να μας προβληματίζει η ξαφνική απουσία νεαρών επιχειρηματιών (κοντά στην ηλικάι των 20).

Οι γενιές δεν είναι μονολιθικές, φυσικά. Πολλοί νέοι ανθίζουν. Συνολικά, ωστόσο, η Gen Z έχει κακή ψυχική υγεία και υστερεί σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές σε πολλές σημαντικές μετρήσεις. Και αν μια γενιά τα πάει άσχημα ––αν είναι πιο ανήσυχη και καταθλιπτική και ξεκινά οικογένειες, σταδιοδρομίες και σημαντικές εταιρείες με πολύ χαμηλότερο ρυθμό από τις προηγούμενες γενιές– τότε οι κοινωνιολογικές και οικονομικές συνέπειες θα είναι βαθιές για ολόκληρη την κοινωνία.

Τι συνέβη στις αρχές της δεκαετίας του 2010 που άλλαξε την ανάπτυξη των εφήβων και επιδείνωσε την ψυχική υγεία; Οι θεωρίες αφθονούν, αλλά το γεγονός ότι παρόμοιες τάσεις εντοπίζονται σε πολλές χώρες παγκοσμίως σημαίνει ότι τα γεγονότα και οι τάσεις που είναι ειδικά για τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να είναι η κύρια ιστορία.

Νομίζω ότι η απάντηση μπορεί να δηλωθεί απλά, αν και η υποκείμενη ψυχολογία είναι περίπλοκη: ήταν τα χρόνια που οι έφηβοι σε πλούσιες χώρες αντάλλαζαν τα κινητά τους τηλέφωνα με smartphone και μετακόμισαν πολύ περισσότερο την κοινωνική τους ζωή στο Διαδίκτυο—ιδίως σε πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης σχεδιασμένες για virality και εθισμός. Από τη στιγμή που οι νέοι άρχισαν να κουβαλούν ολόκληρο το Διαδίκτυο στις τσέπες τους, διαθέσιμο σε αυτούς μέρα και νύχτα, άλλαξε τις καθημερινές τους εμπειρίες και τις αναπτυξιακές τους οδούς σε γενικές γραμμές. Η φιλία, τα ραντεβού, η σεξουαλικότητα, η άσκηση, ο ύπνος, οι ακαδημαϊκοί, η πολιτική, η οικογενειακή δυναμική, η ταυτότητα—όλα επηρεάστηκαν. Η ζωή άλλαξε γρήγορα και για τα μικρότερα παιδιά, καθώς άρχισαν να έχουν πρόσβαση στα smartphone των γονιών τους και, αργότερα, απέκτησαν τα δικά τους iPad, φορητούς υπολογιστές, ακόμη και smartphone κατά τη διάρκεια του δημοτικού σχολείου.

Ως κοινωνικός ψυχολόγος που έχει μελετήσει επί μακρόν την κοινωνική και ηθική ανάπτυξη, έχω συμμετάσχει σε συζητήσεις σχετικά με τις επιπτώσεις της ψηφιακής τεχνολογίας εδώ και χρόνια. Τυπικά, τα επιστημονικά ερωτήματα έχουν πλαισιωθεί κάπως στενά, για να διευκολυνθεί η αντιμετώπισή τους με δεδομένα. Για παράδειγμα, οι έφηβοι που καταναλώνουν περισσότερα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης; Η χρήση smartphone λίγο πριν τον ύπνο επηρεάζει τον ύπνο; Η απάντηση σε αυτές τις ερωτήσεις συνήθως είναι ναι, αν και το μέγεθος της σχέσης είναι συχνά στατιστικά μικρό, γεγονός που οδήγησε ορισμένους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι αυτές οι νέες τεχνολογίες δεν ευθύνονται για τις γιγαντιαίες αυξήσεις των ψυχικών ασθενειών που ξεκίνησαν στις αρχές της δεκαετίας του 2010 .

Αλλά προτού μπορέσουμε να αξιολογήσουμε τα στοιχεία για οποιαδήποτε πιθανή λεωφόρο βλάβης, πρέπει να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να θέσουμε ένα ευρύτερο ερώτημα: Τι είναι η παιδική ηλικία –-συμπεριλαμβανομένης της εφηβείας––και πώς άλλαξε όταν τα smartphones μετακινήθηκαν στο κέντρο της; Αν πάρουμε μια πιο ολιστική άποψη για το τι είναι η παιδική ηλικία και τι πρέπει να κάνουν τα μικρά παιδιά, τα δίδυμα και οι έφηβοι για να ωριμάσουν σε ικανούς ενήλικες, η εικόνα γίνεται πολύ πιο ξεκάθαρη. Η ζωή που βασίζεται σε smartphone, όπως αποδεικνύεται, αλλάζει ή παρεμβαίνει σε μεγάλο αριθμό αναπτυξιακών διαδικασιών.

Η εισβολή των smartphone και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι οι μόνες αλλαγές που έχουν παραμορφώσει την παιδική ηλικία. Υπάρχει ένα σημαντικό παρασκήνιο, που ξεκίνησε ήδη από τη δεκαετία του 1980, όταν αρχίσαμε να στερούμε συστηματικά από παιδιά και εφήβους την ελευθερία, το παιχνίδι χωρίς επίβλεψη, την ευθύνη και τις ευκαιρίες για ανάληψη κινδύνων, τα οποία προάγουν την ικανότητα, την ωριμότητα και την ψυχική υγεία. Αλλά η αλλαγή στην παιδική ηλικία επιταχύνθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2010, όταν μια γενιά ήδη στερημένη από ανεξαρτησία παρασύρθηκε σε ένα νέο εικονικό σύμπαν που φαινόταν ασφαλές για τους γονείς αλλά στην πραγματικότητα είναι πιο επικίνδυνο, από πολλές απόψεις, από τον φυσικό κόσμο.

Ο ισχυρισμός μου είναι ότι η νέα παιδική ηλικία που βασίζεται στο τηλέφωνο που διαμορφώθηκε πριν από περίπου 12 χρόνια αρρωσταίνει τους νέους και εμποδίζει την πρόοδό τους στην άνθηση στην ενήλικη ζωή. Χρειαζόμαστε μια δραματική πολιτισμική διόρθωση και τη χρειαζόμαστε τώρα.

Ασφάλεια στο Διαδίκτυο Ψηφιακή Πολιτειότητα

Best Fonts for Dyslexia and Why They Work

Best Fonts for Dyslexia and Why They Work

  Ιουλίου 11, 2022    Philippos Koutsakas

---

Αναδημοσίευση του άρθρου από την ιστοσελίδα "We are Teachers" 

Best Fornt for Dyslexia

According to the International Dyslexia Association, as much as 15 to 20 percent of the U.S. population may have symptoms of dyslexia. Those include slow or inaccurate reading, weak spelling, and poor writing. While not all reading problems are caused by dyslexia, some of the same accommodations can help many struggling students. Using the best fonts for dyslexia is one way you can help.

How do these fonts work?

First, it’s important to understand that switching to a different font will not magically “cure” dyslexia, but they can be helpful. As long as you don’t neglect other proven strategies for helping those with dyslexia (and other learning disorders), these fonts are just one more tool in your toolkit.

According to research, the best fonts for dyslexia (and other learning disorders) share these characteristics:

Sans Serif

Image: Creative Spark

This term literally means “without serif.” Serifs are those little projections at the ends of letters some fonts use to make them look a little fancier. Times New Roman is a classic example of a serif font, while Arial is a common sans serif option.

Non-Italic, Non-Oblique

Image: Microsoft Docs

Oblique fonts are a slanted version of a font, while italic fonts have a slanted and more stylized appearance. Either way, this style significantly reduces readability, so stick to upright fonts, also known as roman style.

Monospace

Image: Wikimedia Commons

In a monospace font, each letter (and space) takes up the same amount of horizontal space on a line. The opposite is proportional or variable-width fonts. Monospace fonts are harder to find these days, but there are some good options out there.

Specially designed fonts like Dyslexie and OpenDyslexic add one more feature. They strive to make the differences in mirrored letters like “d” and “b” more obvious, with subtle changes to their appearance. Some researchers feel that special fonts like Dyslexie don’t offer any true benefits at all. But they also say there’s no harm in trying them out.

Best Standard Fonts for Dyslexia

With those criteria in mind, these four standard picks are typically recommended as the best fonts for dyslexia. They’re available on pretty much every computer, so consider setting one of them as your default.

This sans serif, non-italic font isn’t monospaced, but Arial is still a good choice as long as you don’t italicize it.

If you’re looking for a serif font, try Courier. It’s monospaced, which makes it easier to read than its cousin Times New Roman.

Here’s another sans serif font to try. Note that like Arial, it’s not monospaced, but it is still clear and easy to read.

Another font that’s not monospaced but is sans serif, Verdana is overall rated as fairly easy to read.

Specially Designed Fonts for Dyslexia

There are a few fonts on the market that may or may not make a real difference for those with dyslexia. While the research is still out, it doesn’t hurt to give them a try.

In Dyslexie, letters have heavier bottoms, slightly adjusted shapes, and longer sticks. This is a licensed font, and you’ll need to pay to use it in all your programs. Learn more about Dyslexie here.

OpenDyslexic is a free font and uses heavier bottoms and irregular shapes just like Dyslexie. Find out more about OpenDyslexic here.

Other Good Fonts for Dyslexia

Try not to shudder, but Comic Sans is often recommended for folks with dyslexia. The irregular design of the letters makes it easier to read. (Only “b” and “d” are true mirrors.)

You can also try Century Gothic, Trebuchet, Calibri, Open Sans, and Tahoma, among others. In general, just remember to choose simple fonts without serifs that provide good spacing between letters. Avoid fonts that are “condensed,” and don’t use italicized versions.

Ψηφιακή Δημιουργία Ψηφιακή Πολιτειότητα Ψηφιακός Γραμματισμός

Hoaxes and Fakes: όχι άλλο κουτόχορτο :-)

Hoaxes and Fakes: όχι άλλο κουτόχορτο :-)

  Ιουνίου 10, 2020    Philippos Koutsakas

---

Είναι Hoax ή δεν είναι;

Πως μπορούμε να καταλάβουμε αν μία ανάρτηση είναι hoax ή όχι ΕΔΩ

Πηγές

• https://www.commonsense.org/education/digital-citizenship/lesson/hoaxes-and-fakes
• http://www.readwritethink.org/files/resources/1135_hoax.pdf
• http://www.readwritethink.org/classroom-resources/lesson-plans/hoax-hoax-strategies-online-1135.html?tab=3

Δημοτικό Εκπαιδευτικό Υλικό Ψηφιακή Πολιτειότητα

Δεν θα πιστέψεις τι έγινε... κάνε κλικ εδώ για να μάθεις... (ή clickbait για αρχάριους :-) )

Δεν θα πιστέψεις τι έγινε... κάνε κλικ εδώ για να μάθεις... (ή clickbait για αρχάριους :-) )

  Ιουνίου 03, 2020    Philippos Koutsakas

---

Τι είναι το clickbait, και πως μπορείτε να το αποφύγετε.

Διδακτικοί Στόχοι

Μετά το τέλος του μαθήματος οι μαθητές θα πρέπει

1. Να μπορούν να ορίσουν το “χάσμα περιέργειας”
2. Να μπορούν να εξηγήσουν πώς χρησιμοποιείται το “χάσμα περιέργειας” για να τραβήξει την προσοχή τους
3. Να χρησιμοποιούν στρατηγικές αποφυγής του click bait
   

Σχέδιο μαθήματος

Προβάλετε τα παραδείγματα των clickbait τίλων στους μαθητές (διαφάνεια 4) και ρωτήστε τους μαθητές

Σε ποιόν από αυτούς τους τίτλους θα κάνατε κλικ πρώτα; Γιατί;

Μπορείτε να ζητήστε από τους μαθητές να ψηφίσουν και να καταμετρήστε τους ψήφους.

Στη συνέχεια, ξαναδιαβάστε τον τίτλο με τις περισσότερες ψήφους και ρωτήστε τους μαθητές 

Γιατί επιλέξατε αυτή την είδηση; Τι σας τράβηξε την προσοχή;

 Συζητήστε για το "κενό περιέργειας" (διαφάνειες 5 και 6)

Παρουσιάστε τα παραδείγματα στις διαφάνειες 7, 8, 9, 10 και ζητήστε από τους μαθητές να σκεφτούν

Με ποιόν τρόπο αυτή η είδηση αναφέρεται σε κάτι που τους είναι ήδη γνωστό/οικείο

Ποιο κενό περιέργειας υπόσχεται να καλύψει

Εξηγήστε τι είναι το Clickbate (Διαφάνειες 11, 12, 13) και συζητήστε τις ενδείξεις που μας βοηθούν να αναγνωρίσουμε τα Clickbates (Διαφάνεια 14).

Εξετάστε και συζητήστε με τους μαθητές αν οι τίτλοι στις διαφάνειες 14 και 15 είναι ή δεν είναι clickbates και γιατί; 

Συζητήστε επίσης τους λόγους για τους οποίους κάποιος μπορεί να δημιουργήσει ένα click-bait, τι έχει να κερδίσει και αξιοποιώντας τις απαντήσεις μπορείτε να σχολιάσετε τις διαδικτυακές διαφημίσεις.

Τέλος ζητήστε από τους μαθητές να δημιουργήσουν τα δικά τους clickbates (Διαφάνεια 18) αξιοποιώντας τις γνώσεις που αποκόμισαν. Μπορείτε να παρουσιάσετε τα click-baits των μαθητών μίας τάξης σε μία άλλη για να αναδείξετε το πιο αποτελεσματικό.

Πηγή: https://www.commonsense.org/education/digital-citizenship/lesson/you-wont-believe-this

 

Ασφάλεια στο Διαδίκτυο Δημοτικό Εκπαιδευτικό Υλικό Ψηφιακή Πολιτειότητα

Πως μπορούμε να καταλάβουμε αν μια ανάρτηση είναι hoax.

Πως μπορούμε να καταλάβουμε αν μια ανάρτηση είναι hoax.

  Ιουνίου 03, 2016    Philippos Koutsakas

---

Πως μπορούμε να καταλάβουμε αν μια ανάρτηση είναι hoax.

Αναδημοσίευση από τα Ελληνικά Hoaxes 

Μάθε πως να μη τρως κουτόχορτο...

Δεν υπάρχει κάποιος κανόνας γιατί οι διαφορές από hoax σε hoax είναι τεράστιες, αλλά υπάρχουν κάποια στοιχεία που αν υπάρχουν στην ανάρτηση που διαβάζετε, θα πρέπει να σας υποψιάσουν, ότι κάτι δεν πάει καλά. Ας τα δούμε αναλυτικά.

1. Αναπαραγωγή. Αν το κείμενο σας προτρέπει να το αναπαράγεται αυτό θα πρέπει να σας υποψιάσει. Τα hoaxes υπάρχουν και αναπαράγονται στο ίντερνετ με αυτό τον τρόπο. Αν κανείς δεν αναπαράγει το hoax έχει πεθάνει.
2. Συντάκτης. Αν δεν υπάρχει συντάκτης, είναι ύποπτο. Όσο πιο μεγάλης σημασίας ισχυρισμοί υπάρχουν σε ένα κείμενο, τόσο και περισσότερο σημαντικό είναι να υπάρχει συντάκτης και να μην είναι φανταστικό πρόσωπό.
3. Ημερομηνία. Αν αντί για ημερομηνία το κείμενο μας δίνει το χρόνο της ιστορίας που περιγράφει με λέξεις, όπως χθες, προχθές, την προηγούμενη βδομάδα κτλ., αυτό είναι πολύ ύποπτο.
4. Ονόματα. Αν το κείμενο που διαβάζετε, μιλάει για τη μικρή Μαρία, τον Γιωργάκη και την θεία Καλλιόπη στο χωριό αυτό θα πρέπει να σας υποψιάσει. Η θεία Καλλιόπη, ο Γιωργάκης, η μικρή Μαρία και οποιοδήποτε άλλο όνομα, δεν είναι υπαρκτά πρόσωπα. Αν μάλιστα, αυτά που περιγράφουν είναι πολύ πολύ σημαντικά αυτό να σας υποψιάσει διπλά.
5. Ορθογραφία. Αν στο κείμενο υπάρχουν πολλά ορθογραφικά λάθη είναι μια ακόμη ένδειξη. Σας το λέω εγώ που είμαι μεγάλος ανορθόγραφος. 
6. Μετάφραση. Αν το κείμενο είναι προϊόν αυτόματης μετάφρασης, τότε αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ένδειξη. Όσο πιο σημαντικό μήνυμα προσπαθεί να σας περάσει, τόσο πιο πολύ θα πρέπει να σας υποψιάσει το κείμενο που προέρχεται από αυτόματη μετάφραση. Αν είναι κάποιο ιατρικό θέμα τότε ούτε να το διαβάσετε, με τις θεραπείες και την υγεία δεν παίζουμε γιατί μόνο μια λάθος λέξη είναι αρκετή να αλλάζει ολόκληρο το νόημα του κειμένου, αν βγαίνει νόημα από την αυτόματη μετάφραση.
7. Φωτογραφίες. Αν το κείμενο συνοδεύεται από φωτογραφίες άσχετες με το θέμα, ή αν το θέμα της ανάρτησης, είναι η φωτογραφία/ες και αυτή/ες έχουν άθλια ανάλυση είναι μια καλή ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά.
8. Iστορίες. Αν αυτό που διαβάζετε είναι μια ιστορία, χωρίς κανένα στοιχείο, μην το πιστεύετε. Είναι απλά μια ιστορία.
9. Πικάντικα και πονηρά. Αν το κείμενο περιγράφει μια σεξουαλικού περιεχομένου, πικάντικη ιστορία που φυσικά δεν θα περιέχει στοιχεία, για ευνόητους λόγους, μην την πιστέψετε. Διαβάστε τη αν έχετε την περιέργεια να δείτε τι λέει, αλλά μην την πιστέψετε. 99% αυτές οι ιστορίες γράφονται για να αυξήσουν την επισκεψημότητα της σελίδας γιατί κινούν την περιέργεια των αναγνωστών.
10. Χρήματα από κοινοποιήσεις. Μην πιστεύετε ότι αν κοινοποιήσετε μια φωτογραφία ή ένα κείμενο, οποιαδήποτε εταιρία θα διαθέσει ένα ποσό για κάποιο λόγο. Συνήθως αυτά τα μηνύματα αναπαράγονται στο facebook και ισχυρίζονται ότι θα δοθεί ένα ποσό σε κάποια θεραπεία ή άλλο φιλανθρωπικό σκοπό.
11. Απίστευτοι ισχυρισμοί. Όσο πιο απίστευτοι και τρελοί ισχυρισμοί υπάρχουν σε ένα κείμενο, τόσο πιο ατράνταχτες αποδείξεις και στοιχεία θα πρέπει να το συνοδεύουν. Αν δεν υπάρχουν τότε η ανάρτηση είναι προϊόν φαντασίας του αρθρογράφου.
12. Συνομωσιολογίες. Το ίντερνετ και οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης είναι το ιδανικό μέσο για τους συνομωσιολόγους που θέλουν να ψαρέψουν οπαδούς. Να είσαστε πολύ επιφυλακτικοί, ειδικά όταν διαβάζετε ισχυρισμούς χωρίς να υπάρχουν τρανταχτά στοιχεία.
13. Μη λειτουργικά – ενεργά λινκ. Σελίδες διαγράφονται καθημερινά από το ίντερνετ και είναι πολύ πιθανό να συναντήσετε σε αρκετές αναρτήσεις κάποιο τέτοιο μη λειτουργικό λίνκ επειδή έχει διαγραφή η σελίδα ή από κάποιο λάθος. Όμως αν αυτό συνοδεύεται και με κάποια από τα παραπάνω ή υπάρχουν αρκετά μη ενεργά λινκ στην ανάρτηση, είναι μια ακόμη ένδειξη, ότι κάτι δεν πάει καλά.
14. Λογικά σφάλματα. Αν στο κείμενο περιέχει λογικά σφάλματα, τότε μην το πάρετε στα σοβαρά. Δεν μπορεί να μας λέει αλήθεια ένα κείμενο που μιλάει για μια ευρωπαϊκή χώρα και να περιέχει τιμές σε δολάρια Καναδά.
15. Υπερβολικοί τίτλοι ή τίτλοι που δεν έχουν σχέση με το κείμενο της ανάρτησης. Τίτλοι που περιέχουν λέξεις όπως ΣΟΚ, ΣΟΚΑΡΙΣΤΙΚΟ, ΤΡΟΜΕΡΟ, ΦΟΒΕΡΟ, ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ, ΔΕΝ ΘΑ ΠΙΣΤΕΥΕΤΕ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ, ΣΤΑ ΑΥΤΙΑ ΣΑΣ, ΣΤΗ ΜΥΤΗ ΣΑΣ, ΘΑ ΠΑΘΕΤΕ ΠΛΑΚΑ, ΘΑ ΠΑΘΕΤΕ ΝΙΛΑ, ΘΑ ΠΑΘΕΤΕ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΑ ΔΩΘΕ κτλ. ή τίτλοι που μετά την ανάγνωση του άρθρου καταλαβαίνεις ότι δεν έχουν σχέση με την ανάρτηση, ή στον τίτλο υπάρχουν 25 θαυμαστικά!!!!!!!!!!!!!!!, είναι εύκολο να καταλάβετε ότι μπαίνουν μόνο για να εκμεταλλευτούν την περιέργειά σας και να αυξήσουν την επισκεψημότητα της σελίδας. Αυτό με συνδυασμό κάποιων από τα παραπάνω ανεβάζει τις πιθανότητες, να είναι hoax το άρθρο.
16. Αδικαιολόγητα λάθη. Δε μιλάμε για απλά ορθογραφικά λάθη, αλλά για τρανταχτά αδικαιολόγητα λάθη. Δεν μπορεί σε ένα άρθρο που μας εμφανίζει Π.Χ. ένα email απάντηση από μια εταιρία, το όνομα της εταιρίας να είναι γραμμένο λάθος από την ίδια την εταιρία!
17. Έρευνες και βαριά ονόματα. Αν το άρθρο αναφέρει κάποια έρευνα/ες χωρίς την παρουσιάζει ή να υπάρχει λινκ για να τη διαβάσετε, αυτό θα πρέπει να σας προβληματίσει. Η αναφορά σε έρευνες, γίνεται για να ανεβάσει την αξιοπιστία του άρθρου και να το πιστέψετε. Το ίδιο συμβαίνει με μεγάλα και γνωστά ονόματα επιστημόνων όπως Αϊνστάιν, Τέσλα κτλ. Αν το είπε ο Αϊνστάιν τότε δεν αμφισβητείται.
18. Άλλες αναρτήσεις. Αν στη σελίδα που διαβάσατε την ανάρτηση δείτε άλλα γνωστά hoaxes, αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ένδειξη, γιατί όπως καταλαβαίνετε δεν υπάρχει έλεγχος στις αναρτήσεις της σελίδας.
19. Πόσα άρθρα ανά ώρα; Παρατηρήστε πόσα άρθρα ανεβάζουν οι διαχειριστές την ημέρα. Αν κάθε 2-3 & 5 λεπτά ανεβαίνει και νέο άρθρο καταλαβαίνετε ότι δεν υπάρχει ο παραμικρός έλεγχος. Ούτε καν, διαβάζουν αυτό που αναπαράγουν.
20. Σχόλια. Διαβάζετε πάντα τα σχόλια. Αν στα σχόλια υπάρχουν ισχυρισμοί ότι η ανάρτηση είναι ψέμα, αυτό δεν είναι καθόλου μα καθόλου καλό για την αξιοπιστία του άρθρου. 
21. Όλα τα παραπάνω. Όσο περισσότερα από τα παραπάνω συναντήσετε σε μια ανάρτηση, τόσο πολλαπλασιάζονται οι πιθανότητες αυτή η ανάρτηση να είναι ένα ακόμη ψέμα ή τουλάχιστον να περιέχει μεγάλες ανακρίβειες

Πως μπορούμε να διερευνήσουμε σχετικά με μία ανάρτηση

Ελπίζω να σας έδωσα μια εικόνα, πως να καταλάβετε ή να υποψιαστείτε ότι κάτι δεν πάει καλά σε μια ανάρτηση, και παρακάτω θα προσπαθήσω να σας δώσω μια γενική κατεύθυνση, πως μπορείτε να ερευνήσετε, ένα άρθρο που υποψιάζεστε.

1. Φωτογραφία. Αν το θέμα της ανάρτησης είναι μια φωτογραφία, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την αναζήτηση google για αυτή την εικόνα στοhttps://images.google.com/, ώστε να δείτε αν πειράχτηκε και που δημοσιεύτηκε αρχικά. Διαβάστε τα προηγούμενα άρθρα που θα βρείτε για να δείτε αν υπάρχουν αλλαγές. Εκτός από τη google ακόμη μια υπηρεσία που κάνει αναζήτηση με βάση την εικόνα είναι η http://www.tineye.com/ που υπάρχει και σε πρόσθετα για τον browser που χρησιμοποιείτε. Καλό είναι να ερευνήσετε και στις δύο υπηρεσίες γιατί μπορεί να πάρετε διαφορετικά αποτελέσματα. Ακόμη μπορεί να τη βρείτε σε πολύ καλλίτερη ανάλυση.
2. Μετάφραση. Αν το κείμενο τις ανάρτησης είναι από αυτόματη μετάφραση, αναζητήστε με τις κατάλληλες αγγλικές λέξεις κλειδιά το αρχικό κείμενο και την πηγή του για να το συγκρίνετε και να δείτε αν είναι κάποια αξιόπιστη πηγή. Αν για παράδειγμα ένα άρθρο κατά των εμβολίων έχει πηγή ένα συνωμοσιολογικό blog η μια σελίδα που αναπαράγει τακτικά hoaxes, αυτό δεν είναι αξιόπιστη πηγή. Μόλις βρείτε το αρχικό ξενόγλωσσο κείμενο απομονώστε μια φράση κλειδί και ερευνήστε να δείτε την αρχική πηγή της. Πολλές φορές θα δείτε ότι η αρχική πηγή είναι μια σατιρική σελίδα.
3. Σελίδες απομυθοποίησης. Σαν τα ellinikahoaxes.gr (Αν δε παινέψεις το σπίτι σου) Ψάξτε σε σελίδες απομυθοποίησης που είναι πολύ πιθανό να έχουν απομυθοποιήσει ήδη την ανάρτηση που ερευνάτε. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν πολλές, υπήρχαν ορισμένα blogs που ενώθηκαν και δημιούργησαν τα ελληνικά hoaxes, το blog του κυρίου Σαραντάκου για τους γλωσσικούς μύθους, και 2-3 ακόμη blogs που τελευταία υπολειτουργούν ή έχουν ελάχιστες αναρτήσεις. Skeptikon, MoufBusters, hoaxunveiled Ακόμη υπάρχει και το Το Λεξικό του Σκεπτικιστή που είναι η μετάφραση του Αγγλικού αντιστοίχου του The Skeptic’s Dictionary του Robert Tod Carroll και μια λίστα με hoaxes στο blog taxalia. Στο εξωτερικό τα πράγματα είναι διαφορετικά. Υπάρχουν πολλές καλές και οργανωμένες σελίδες απομυθοποίησης. Σε αυτές θα βρείτε τεράστια βοήθεια για τις έρευνές σας γιατί τα περισσότερα hoaxes είναι εισαγόμενα και μεταφρασμένα. Αν θα βρείτε το αρχικό ξενόγλωσσο κείμενο μπορείτε να ψάξετε σε αυτές τις σελίδες και να ανακαλύψετε μαργαριτάρια. Μερικές από αυτές είναι:
• hoax-slayer
• snopes
• The Hoax Museum
• Wafflesatnoon
• Hoax or fact
• Metabunk
• urbanlegends.about
4. Συλλογή στοιχείων. Ψάξτε και συλλέξτε στοιχεία για αυτό που σας ενδιαφέρει και το ερευνάτε, από αξιόπιστες σελίδες. Όσο περισσότερα τόσο καλύτερα. Θα αποκτήσετε μια καλή εικόνα και θα μπορέσετε να βγάλετε πιο ολοκληρωμένα συμπεράσματα. Δεν χρειάζεται να πάτε για μεταπτυχιακό, σε σύντομο χρονικό διάστημα, μπορείτε να βρείτε και να διαβάσετε όσα χρειάζονται για να μην πευτετε στην παγίδα διαφόρων εξυπνάκηδων. Με τη σημερινή τεχνολογία αυτό είναι σχετικά εύκολο.
5. Ονόματα. Αν στο άρθρο, υπάρχουν κάποια ονόματα, ψάξτε να βρείτε αν είναι υπαρκτά και αν ναι το ιστορικό τους. Δεν θα είναι λίγες οι περιπτώσεις που θα βγάλετε λαβράκι. Συνήθως αυτό συμβαίνει περισσότερο σε άρθρα που έχουν θέμα, θεραπεία/ες για ανίατες ασθένειες.
6. Αναζήτηση άρθρων. Αντιγράψτε μια σημαντική φράση από το το κείμενο της ανάρτησης που ερευνάτε και ψάξτε να δείτε τα αποτελέσματα. Αν την ανάρτηση τη βρήκατε μόνο σε αναξιόπιστες ή συνωμοσιολογικές σελίδες και σε καμιά αξιόπιστη, δεν είναι καθόλου καλό σημάδι.
7. WOT. Δείτε στη σελίδα WEB OF TRUST αν η σελίδα που έχει το άρθρο είναι αξιόπιστη και πως την έχουν χαρακτηρίσει και σχολιάσει άλλοι χρήστες. Υπάρχει και σε πρόσθετο που σας προειδοποιεί.
8. Πολλές διαφορετικές μορφές. Αν στην έρευνά σας συναντήσετε διαφορετικές εκδόσεις του ίδιου κειμένου – άρθρου, και τη μια να μιλάει για Ιταλία και σε άλλη έκδοση να μιλάει για το Περού είναι σχεδόν σίγουρο ότι είναι hoax.
9. Ημερομηνία. Εκμεταλλευτείτε τα εργαλεία αναζήτησης της google και προσαρμόστε το εύρος χρόνου της αναζήτησης. Προχωρήστε με σταθερά βήματα προς τα πίσω (6μηνο) μέχρι να βρείτε τον χρόνο της πρώτης ανάρτησης. Ίσως πέσετε σε πρωταπριλιά και πολλές φορές θα βρείτε άρθρα και ειδήσεις που μιλάνε για κάτι νέο ενώ το άρθρο κυκλοφορεί πολλά χρόνια και σε άλλη μορφή.
10. Δεν υπάρχουν στοιχεία. Στην έρευνά σας μπορεί να τύχει, να μην βρείτε κανένα αποδεικτικό στοιχείο. Αυτό συμβαίνει γιατί απλά δεν υπάρχουν στοιχεία. Αυτό που ψάχνετε είναι 100% φαντασία, μια ιστορία που δεν έχει ίχνος πραγματικότητας

Το ίντερνετ είναι ένα καταπληκτικό εργαλείο αν ξέρεις να το χειριστείς αλλά δεν είναι κάποιο εγκυκλοπαιδικό βιβλίο για να πιστεύεις τα πάντα που θα διαβάσεις. Να είσαστε αρκετά επιφυλακτικοί και να φιλτράρετε τις πληροφορίες. Το έχει πει και ο ΠΛΑΤΩΝ (427 π.Χ.–347 π.Χ.) Μην πιστεύετε ό,τι διαβάζετε στο διαδίκτυο.

Ελπίζω να σας βοήθησα και θα σας ζητήσω να το διαδώσετε στους φίλους και γνωστούς σας (κάτι που δεν το συνηθίζω και το κάνω σπάνια) γιατί πιστεύω πως αξίζει και πρέπει να ενημερωθούν.

Εκπαιδευτικό Υλικό Ψηφιακή Πολιτειότητα

Hoaxes: Ως πληροφορικός, ως εκπαιδευτικός (και ως άνθρωπος) έχω ευθύνη απέναντι στο φαινόμενο αυτό...

Hoaxes: Ως πληροφορικός, ως εκπαιδευτικός (και ως άνθρωπος) έχω ευθύνη απέναντι στο φαινόμενο αυτό...

  Απριλίου 11, 2016    Philippos Koutsakas

---

Ανέκαθεν με ιντριγκάριζε η ευκολία με την οποία κάποιος κοινοποιούσε μία πληροφορία χωρίς να την ελέγξει στοιχειωδώς.

Δεν κατάλαβα ποτέ τι ήταν αυτό που με έκανε, παιδί ακόμη, να ρωτάω μανιωδώς φίλους και γνωστούς όταν διέδιδαν κάτι από στόμα σε στόμα: "ναι, αλλά ΠΟΙΟΣ σου το είπε; Ναι αλλά το είδε ο ΙΔΙΟΣ ή του το είπανε;"

Και αν τα κουτσομπολιά του χωριού είχαν κάτι το χαριτωμένο (όπως θέλουμε να πιστεύουμε για κάθε τι παλιό) τα δεκάδες e-mails που έφταναν (μέχρι πριν μερικά χρόνια) κάθε εβδομάδα στο mail-box μου υποσχόμενα τετραψήφιες επιταγές από τη Microsoft αν τα κοινοποιούσα ή κακοτυχία αν δεν τα κοινοποιούσα, είχαν αρχίσει να γίνονται εκνευριστικά. Πολλές φορές με θυμάμαι να απαντώ στον αποστολέα (με κοινοποίηση σε όλους τους άλλους παραλήπτες) αποδομώντας / καταρρίπτοντας το περιεχόμενο και εξηγώντας το ρόλο που συνήθως παίζουν αυτά τα e-mails. Βέβαια σε δύο-τρεις μέρες, "τσουπ", έφτανε από το ίδιο άτομα νέο, παρόμοιο email.

Μα καλά, δε σε νοιάζει που ξεφτιλίζεσαι σε φίλους και γνωστούς;

ρώτησα κάποια γνωστο-φίλη που είχε έφεση στη αποστολή των πιο απίθανων emails σε 200+ παραλήπτες (με όλες τις διευθύνσεις ορατές εννοείται στο Προς: )

Μα για να τα γράφουν, τι, ψέματα είναι;  

Κάπου εκεί το παράτησα γιατί το μυαλό μου έχει πραγματικά πρόβλημα όταν πρέπει να μπει σε στροφές για να αποδείξει το αυτονόητο:

Δε διαδίδω τίποτα πριν ελέγξω την πηγή του...

Και μετά ήρθε το Facebook και μαζί του η ευκολία:

1. πρόσβασης σε κάθε βλακεία που κυκλοφορεί (κυριολεκτικά περνάν από μπροστά σου, στο time-line σου) και
2. κοινοποίησης της με ένα κλικ σε εκατοντάδες αν όχι χιλιάδες "φίλους" σου

Τουλάχιστον παλιά για να στείλεις μαζικά emails με hoaxes χρειαζόταν:

1. πρώτα να το λάβεις από κάποιο "μπούφο" και
2. στη συνέχεια να κάνεις μερικές δεκάδες κλικ για να μοιραστείς τα συνταρακτικά νέα

Ήθελε μια προσπάθεια βρε παιδάκι μου...

Παρόλα αυτά η αίσθηση που έχω είναι ότι μέχρι και πριν 3-4 μήνες η κατάσταση ήταν ψιλο-παλέψιμη, μιας και οι μια-δύο βλακείες την εβδομάδα που περνούσαν από το time-line του facebook μου ήταν σαν ποσότητα ΟΚ...

Θεωρώ ότι η κατάσταση έχει ξεφύγει εντελώς (μα εντελώς) εδώ και 2-3 μήνες που το προσφυγικό έχει περάσει στη φάση "οι πρόσφυγες είναι πια τόσο κοντά μας που τους βλέπουμε". Και τι δεν πέρασε μπροστά από τα ματάκια μου: βανδαλισμένες εικόνες, εκκλησίες και ξωκλήσια, επιστολές του δημάρχου του Μόντρεαλ, απάτες με Σύριους που θέλουν να βγάλουν τα λεφτά τους έξω, φυλλάδια για χτύπημα τζιχαντιστών στην Ευκαρπία Θεσσαλονίκης, ποδοπατημένα μωρά, σκύλους στο φούρνο με πατάτες, δεν περιγράφω άλλο...

Εδώ και 2-3 μήνες λοιπόν νιώθω ότι αρχίζει να χάνεται η μάχη με τη βλακεία.

Έτσι αποφάσισα ως πληροφορικός, ως εκπαιδευτικός και ως άνθρωπος να κηρύξω ιερό πόλεμο (κλεμμένο, χι, χι...) στη βλακεία των hoaxes (ανεξαρτήτως περιεχομένου) λαμβάνοντας τα εξής μέτρα:

1. hashtag "μην τρως κουτόχορτο" για τον χαρακτηρισμό σχετικών άρθρων στο ιστολόγιο  και συχνές σχετικές αναρτήσεις
2. δημιουργία καρτέλων / αφισών του στυλ "δέκα συμβουλές για να αναγνωρίσετε / αντιμετωπίσετε τα hoaxes"
3. χοντρό κράξιμο φίλων / γνωστών όταν κοινοποιούν κάτι χωρίς προηγουμένως να το ελέγξουν με την ταυτόχρονη παραπομπή τους σε σχετικό άρθρο που θα δημιουργηθεί στο ιστολόγιο που θα εξηγεί τι εστί hoaxes και τρόποι αντιμετώπισης τους
4. άμεση ενημέρωση / συζήτηση με τους μαθητές (τουλάχιστον της πληροφορικής) σχετικά τη σημασία ελέγχου των πηγών μιας πληροφορίας που βρίσκουμε στο διαδίκτυο
5. άμεση ενημέρωση / συζήτηση με τους συναδέλφους στο σχολείο
6. σχετικό project (την επόμενη σχολική χρονιά) με στόχο την ευαισθητοποίηση / ενημέρωση των συμμετεχόντων μαθητών και τη δημιουργία επαναχρησιμοποιήσιμου υλικού

Έχετε να προτείνετε κάτι άλλο;

Και για αρχή μερικά χρήσιμα λίνκς:

• Ελληνικά Hoaxes κλικ εδώ, ίσως και μόνο αυτό το λινκ είναι αρκετό μιας και η ομάδα της ιστοσελίδας ελέγχει ότι κυκλοφορεί. Οπότε πριν κοινοποιήσετε κάτι κάντε μια αναζήτηση εδώ...
• HoaxMap by RefugeesMythBusters κλικ εδώ για να δείτε τη διασπορά στον χάρτη των ψευδών ειδήσεων που αφορούν στους πρόσφυγες 

Ψηφιακή Πολιτειότητα